Archiwum kategorii: Wydarzenia 2017

Legendy i podania od źródeł Wisły

W Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Jana Śniegonia w Wiśle 16 listopada odbyło się uroczyste podsumowanie projektu „Legendy i podania od źródeł Wisły” dofinansowanego ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Kultura – Interwencje 2017”. Wśród zaproszonych uczestników i realizatorów przedsięwzięcia znaleźli się partnerzy i goście: burmistrz miasta Wisła – Tomasz Bujok, sekretarz miasta Sylwester Foltyn, nadleśniczy Nadleśnictwa Wisła – Andrzej Kudełka oraz instruktor Beata Parchańska z powiatowej Biblioteki Miejskiej w Cieszynie. Bogaty program spotkania i liczba jego uczestników utwierdziły wykonawców w przekonaniu, że projekt był właściwą odpowiedzią na potrzeby lokalnej społeczności.

        W podsumowaniu wzięli udział wszyscy uczestnicy wydarzeń realizowanych w ramach projektu. Były to dzieci i wolontariusze z Letniej Akademii Zabawy, którzy wspólnie odbyli sześć wycieczek śladami bohaterów wiślańskich legend oraz sześć warsztatów literacko-plastycznych oraz uczestnicy Dnia Głośnego Czytania czyli najlepsi czytelnicy bibliotek szkolnych z pięciu szkół wiślańskich, którzy wzięli udział w warsztatach teatralnych pod pomnikiem „Źródeł Wisły”. Obecni byli wędrowcy podążający śladem XIX-wiecznych wypraw na Baranią Górę oraz jury i uczestnicy konkursu fotograficznego. Celem projektu było wydanie książki dla dzieci i udostępnienie i upowszechnienie wiślańskich legend i podań. Piękne, nowe wydawnictwo zilustrowała Justyna Dłużniewska, która jako pierwsza odebrała autorskie egzemplarze.

        Książkę w Roku rzeki Wisły wręczono wszystkim dzieciom uczestniczącym w projekcie oraz partnerom i gościom. Publikację odebrały także przedstawicielki wiślańskich szkół podstawowych, do których biblioteka przekazała po 30 egzemplarzy oraz biblioteka powiatowa, dla wszystkich bibliotek publicznych powiatu cieszyńskiego. Każdy chętny, po wpisaniu się na listę odbiorców, otrzymywał książkowy prezent, którego zadaniem jest trafić pod wiślańskie (i nie tylko) strzechy.

        Następnie ogłoszone zostały wyniki konkursu fotograficznego zorganizowanego przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Wiśle i Nadleśnictwo Wisła. Nagrodę główną burmistrza miasta Wisła zdobyła Magdalena Michalik, w poszczególnych kategoriach zwyciężyli zaś Dariusz Krawczyk, Weronika Raszka i Paweł Cieślar. Jury przyznało także dwa wyróżnienia, które zdobyły Wiktoria Miś i Małgorzata Śmieszek-Glanc. Nagrody wręczyli ich fundatorzy burmistrz miasta Wisła Tomasz Bujok i nadleśniczy Andrzej Kudełka w towarzystwie przedstawicieli jury. Wszyscy uczestnicy konkursu zostali nagrodzeni przez wiślańską bibliotekę, która przygotowała także wystawę nadesłanych na konkurs fotografii. Ekspozycję „U źródeł Wisły” można oglądać do końca roku w godzinach pracy wypożyczalni.

        Po przerwie, podczas której odbył się wernisaż wystawy, biblioteka zaprosiła wszystkich uczestników spotkania na projekcję dokumentalnego filmu przyrodniczego „Niedźwiedź. Władca gór”. Mistrzowskie zdjęcia i trzymająca w napięciu akcja zachwyciły widzów. Bardzo miłą niespodzianką była obecność autora filmu (zdjęć, scenariusza i reżysera) Krystiana Matyska, który po projekcji otrzymał gromkie brawa i odpowiadał na pytania publiczności.

        Biblioteka dziękuje wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji trwającego sześć miesięcy projektu, gratuluje laureatom konkursu i zaprasza na wystawę. Książka jest dostępna w bibliotece.

 

 

 

 

Sesja o Ferdynandzie Dyrnie

W Miejskiej Bibliotece Publicznej w Wiśle 9 listopada 2017 r. odbyło się coroczne spotkanie z cyklu „Ocalić od zapomnienia…”. Tym razem biblioteka zorganizowała sesję popularnonaukową, w której udział wzięło trzech prelegentów. Bohaterem wykładów był Ferdynand Dyrna (1874-1957) – aktor – amator, literat, plastyk i działacz społeczny, zamieszkały w Wiśle na Bajcarach w willi „Malinka”.

            Na sesję przybyli członkowie Rodziny, władze miasta w osobach burmistrza Tomasza Bujoka i sekretarza Sylwestra Foltyna, sąsiedzi i mieszkańcy Wisły. Bogatą biografię oraz działalność społeczną Ferdynanda Dyrny przedstawiła historyk Danuta Szczypka, prowadząc słuchaczy od Jabłonkowa przez Cieszyn i Poznań do Wisły. Dokonania artystyczne na scenach teatru amatorskiego, twórczość literacką (prozę, wiersze i sztuki) omówiła następnie znawczyni literatury Śląska Cieszyńskiego dr Łucja Dawid. Z kolei z twórczością plastyczną zapoznał zgromadzonych historyk sztuki dr Michał Kawulok z Muzeum Beskidzkiego. Wykładom towarzyszyły prezentacje multimedialne, dzięki którym można było nie tylko wysłuchać interesujących prelekcji, ale także zobaczyć archiwalne zdjęcia, rękopisy i obrazy. A wszystko to dzięki uprzejmości Rodziny, która udostępniła pamiątki po swoim dziadku i krewnym.

            Życie i działalność Ferdynanda Dyrny zostały opisane i opublikowane w najnowszym „Roczniku Wiślańskim”, a kolejne artykuły ukażą się drukiem w przyszłym roku. Niezmiernie ciekawa postać życia kulturalnego Śląska Cieszyńskiego i Wisły godna jest przypominania, choćby jako autor tekstu „Szałaśników”, do których muzykę skomponował Jan Sztwiertnia, wzięty publicysta prasowy (felietony Tekli Klebetnicy) i uwielbiany na Śląsku Cieszyńskim aktor. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do biblioteki.

 

 

 

 

 

 

 

Od gracza do pisarza

Miejska Biblioteka Publiczna w Wiśle gościła Krzysztofa Piersę – pisarza młodego pokolenia, coucha i yuotubera. Spotkanie, które odbyło się 9 listopada, zgromadziło uczniów klas trzecich Gimnazjum nr 1 oraz klasy pierwsze Liceum Ogólnokształcącego z Wisły.

Autor dwóch pozycji książkowych: „Komputerowy ćpun” oraz „Trener marzeń” ciekawie opowiadał o konsekwencjach zatracania się w wirtualnym świecie gier i portali społecznościowych. Sam wyszedł z uzależnienia i miał odwagę przyznać się, że godziny spędzone przed komputerem były czasem straconym. W tej chwili jednak, nadrabia zaległości i na nowo odkrywa swój potencjał realizując się w przeróżnych pasjach: modelarstwo, gra na pianinie, rapowanie, pisarstwo i inne. Przyznaje się do realizacji 98% swoich marzeń i zamierzeń. Co więcej zachęcił słuchaczy do eksperymentu, który ma wykazać, czy  czas spędzony z telefonem w ręku jest niewinną rozrywką, czy już uzależnieniem. Młodzież żywo reagowała na czasem zaczepne komentarze prowadzącego, a dowodem na to, że temat cyberuzależnienia nie był słuchaczom obojętny stała się kolejka, która ustawiła się po książki i autografy autora.             

Dziękujemy Krzysztofowi Piersie za miłe spotkanie, a uczniom życzymy, aby zgodnie ze wskazówkami motywacyjnymi nie obawiali się walczyć o swoje marzenia i o nich opowiadać, bo może się okazać, że wokół są przyjaźni ludzie, którzy pomogą je zrealizować. Życzymy im tego z całego serca i zapraszamy do lektury obu książek pisarza, które są dostępne w bibliotece.     

   

 

Od kuczy do zómku

Promocja bardzo nietypowej książki pt. „Od kuczy do zómku. Dzieje gospodarstw i budynków mieszkalnych w Wiśle” odbyła się w 30 października w Domu Zborowym. Jej autorem jest Jan Procner, który swoją pracę wykonał i podarował mieszkańcom Wisły z okazji jubileuszu 500 lat reformacji. Książkę wydało Wydawnictwo Luteranin Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Wiśle w ramach zadania publicznego dofinansowanego przez miasto Wisła.

Na promocję zorganizowaną przez parafię i Miejską Bibliotekę Publiczną w Wiśle przybyło wielu zainteresowanych, wśród których znaleźli się duchowni, burmistrz miasta Tomasz Bujok, goście z Cieszyna: dr hab. Wacław Gojniczek i kustosz Muzeum Protestantyzmu i Biblioteki i Archiwum Tschammera Marcin Gabryś oraz przede wszystkim mieszkańcy Wisły. Na początku dyrektor biblioteki odczytała fragment prozy Jerzego Pilcha poświęcony starej numeracji wiślańskich domostw. Z okazji 500 lat reformacji na temat wybitnych ewangelików zasłużonych dla polskiej nauki, kultury i życia społecznego mówił ks. proboszcz i radca Diecezji Cieszyńskiej Waldemar Szajthauer. O rozwoju Wisły jako luterańskiej miejscowości opowiedziała historyk Danuta Szczypka, zaś na temat samej książki wypowiedział się jej Autor – Jan Procner. Dzieło powstawało przez kilka ostatnich lat i jest wynikiem żmudnej pracy w archiwach, bibliotekach i urzędach.

Książka składa się z kilku bardzo obszernych tabel, w których zawarte zostały informacje na temat wszystkich budynków mieszkalnych w Wiśle począwszy od najstarszych gruntów i budynków zapisanych w urbarzu w 1643 roku. Następnie Autor odnotował kolejne zmiany numerów domów w XVIII i XIX wieku aż do nadania nazw ulic i wprowadzenia nowej numeracji w roku 1975. Dzięki temu można prześledzić dzieje danego gospodarstwa od początku jego istnienia do chwili obecnej i dowiedzieć się nie tylko w jakiej części Wisły się znajduje, ale kto go i w jakim czasie zamieszkiwał, przy czym nie chodzi tylko o właścicieli, ale także komorników czy lokatorów.

Publikację wydaną dzięki wsparciu finansowemu miasta Wisła w ramach realizacji zadań publicznych z zakresu kultura, sztuka, ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego można otrzymać w Parafii Ewangelicko-Augsburskiej po wpisaniu się na listę odbiorców. Dziękujemy Autorowi i życzymy ciekawej lektury!

 

Literaci u źródeł Wisły

Grupa dyskusyjna działająca przy Miejskiej Bibliotece Publicznej w Wiśle kolejne spotkanie poświęciła literaturze związanej z wyprawami pisarzy do źródeł Wisły. Nie wszyscy bowiem mogli wziąć udział w wycieczce zorganizowanej prawie trzy tygodnie wcześniej. Tym razem zainteresowani tematem wysłuchali krótkiego referatu i pochylili się nad konkretnymi przykładami utworów.

Spotkanie prowadziła dyrektor biblioteki, która przybliżyła sylwetki i dzieła literatów zmierzających do źródeł Wisły w XIX i XX wieku. Były opowieści biograficzne i ciekawostki oraz cytaty z wybranych utworów. Najwięcej komentarzy wzbudził fragment poematu „Śląsk” autorstwa Bogusza Zygmunta Stęczyńskiego traktujący o jedności narodu zamieszkałego nad Wisłą oraz niedokończony nigdy projekt fotograficzno-poetycki Władysława Broniewskiego, którego zdjęcie na Przysłopiu pod Baranią Górą wykonane w 1955 roku zdobi okładkę najnowszej biografii poety.

Rozmowa potoczyła się w zgoła nieliterackim kierunku. Skromne ślady wypraw literatów i badaczy do źródeł Wisły skłoniły uczestników do dyskusji nad współczesną (nie)dostępnością źródeł. Szans na powstanie kolejnych utworów inspirowanych początkami rzeki Wisły po prostu nie ma.

Premiera w Wiśle

Premierowa prezentacja nowego wydania pieśni Jerzego Trzanowskiego (1592-1637) odbyła się dnia 12 października 2017 roku w Wiśle. U stóp Baraniej Góry ewangelicy najdłużej śpiewali z kancjonału „Cithara sanctorum”, bo aż do 1922 roku. W Wiśle również zachowało się wiele egzemplarzy tego luterańskiego przeboju wydawniczego.

Nowego przekładu 28 pieśni Jerzego Trzanowskiego dokonał znany cieszyński poeta Zbigniew Machej, autor kilkunastu tomików poetyckich, tłumacz literatury czeskiej, słowackiej i angielskiej, krytyk i eseista, który podjął się arcytrudnego zadania. Nie tylko przełożył metafizyczną poezję pastora żyjącego na przełomie XVI i XVII wieku, ale także napisał złożony z siedmiu części esej poświęcony jego twórczości. Wydawnictwo przybliża nieobecny w literaturze polskiej dorobek poetycki pochodzącego z Cieszyna kaznodziei, wyznacza pole dalszych badań i inspiruje do poszukiwań śladów Jerzego Trzanowskiego w Europie Środkowo Wschodniej, od Wittenbergi po Lewoczę i od Kołobrzegu po Budapeszt.

Autor przekładu Zbigniew Machej podczas spotkania w Wiśle zaprezentował kilka pieśni, na bieżąco komentując ich genezę, budowę czy treści teologiczne. Następnie udzielił obszernego wywiadu dyrektor biblioteki. Mowa była przede wszystkim o twórczości Jerzego Trzanowskiego, ale także o tragicznych czasach wojny trzydziestoletniej, w jakich przyszło mu żyć. Lokalny i europejski wymiar tej postaci ujawnił się w całej pełni właśnie w twórczości poetyckiej, ale także losach bibliotek, z których korzystał.

Książkę i autograf można było zdobyć po spotkaniu, które zakończyło się dyskusjami przy kawie. Autor odpowiadał na szereg pytań, gdyż temat wzbudził wielkie zainteresowanie. Nową publikację Georgius Tranoscius, Pieśni duchowe z kancjonału CITHARA SANCTORUM. Z języka czeskiego przełożył oraz Siedem perygrynacji w poszukiwaniu poety Georgiusa Tranosciusa przeprowadził i Dodatek dołączył Zbigniew Machej, Cieszyn 2017 można już nabyć w księgarni ap. Piotra i Pawła w Wiśle


Śladami literatów do źródeł Wisły

W dniu 5 października 2017 roku odbyła się wycieczka tematyczna na Baranią Górę pt. „Literaci u źródeł Wisły” śladami badaczy, pisarzy i poetów XIX i XX wieku. Rankiem przed biblioteką spotkali się uczestnicy wyprawy, którzy razem z przewodnikiem Stanisławem Cendrzakiem, udali się na przystanek. Autobus dowiózł turystów do Wisły Czarnego.

Kiedy grupa dotarła do Doliny Czarnej Wisełki oczekiwała na nią pani Magdalena Mijal, specjalistka do spraw ochrony przyrody i edukacji, pracownik Nadleśnictwa Wisła. Wiedza uczestników została poszerzona o informacje przyrodnicze, np. na temat struktury lasu, w którym do niedawna świerk pospolity zajmował ponad 95% powierzchni. Jednak z uwagi na zamieranie świerczyn nastąpiła przebudowa drzewostanu. W obecnej chwili proporcje gatunkowe wynoszą: 75% świerk pospolity, 25% – buk zwyczajny i jodła pospolita z domieszkami innych gatunków. Każdy z uczestników otrzymał na pamiątkę przyrodniczy folder i breloczki.

Dalej grupa podążała ścieżką edukacyjną, która pokrywa się z czarnym szlakiem turystycznym. Ścieżkę rozpoczynającą się przy leśniczówce Leśnictwa Czarne w Wiśle Czarne, tworzą punkty odpoczynkowe i tablice informacyjne. Łącznie jest ich 25. Niestety ze względu na deszcz grupa dotarła tylko do polany Przysłop. W schronisku można było wreszcie zdjąć mokre peleryny, osuszyć się i posilić. W przytulnym miejscu znalazł się czas na rozmowę o literatach i badaczach, którzy opisali źródła Wisły, wśród których byli m.in.: Apoloniusz Tomkowicz, Ludwik Zejszner, Wincenty Pol, Jacek Jan Łobarzewski, Bogumił Hoff, Władysław Orkan, Gustaw Morcinek czy Jan Sztaudynger. Ze względu na panującą aurę wyprawa zakończyła się na Przysłopie i jak niektórzy poeci, którzy bez powodzenia próbowali dotrzeć do źródeł Wisły, grupa musiała wrócić do centrum.

Wycieczka została zorganizowana przez bibliotekę miejską w związku z obchodami Roku rzeki Wisły oraz realizacją zadania „Legendy i podania od źródeł Wisły” dofinansowanego ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Kultura – Interwencje 2017.

Wszystkim uczestnikom wycieczki i przewodnikowi serdecznie dziękujemy!






Dzień Głośnego Czytania

Miejska Biblioteka Publiczna w Wiśle już po raz trzeci zorganizowała Dzień Głośnego Czytania, który tej jesieni odbył się 28 września 2017 roku w miejscu wyjątkowym, bo w parku przy pomniku „Źródeł Wisły”. Okazją do spotkania w nietypowej scenerii stał się obchodzony właśnie Rok rzeki Wisły, która swój początek bierze w naszym mieście.

Na początku spotkania odczytana została wierszowana zagadka, która dotyczyła rzeki Wisły. Dzieci wysłuchały także krótkiej historii pomnika „Źródeł Wisły”. Następnie na scenę zaproszeni zostali nagrodzeni uczniowie – wzorowi czytelnicy bibliotek szkolnych ze wszystkich wiślańskich dolin, którzy w roku szkolnym 2016/2017 wypożyczyli największą ilość książek. Nagrody wręczył Sylwester Foltyn – sekretarz miasta, wykonano też pamiątkowe zdjęcia. Kolejnym punktem programu były warsztaty teatralne prowadzone przez aktorów Teatru „Bajkowe Skarbki Śląska”. Aktorzy nawiązali wspaniały kontakt z dziećmi, które aktywnie uczestniczyły w mimicznych ćwiczeniach, kalamburach, scenkach i tańcach, których motywem przewodnim była rzeka Wisła. Wszyscy uczestnicy i ich opiekunowie zostali też zaproszeni na słodki poczęstunek.

Serdecznie dziękujemy dzieciom i opiekunom za udział w kolejnym spotkaniu popularyzującym czytelnictwo i Rok rzeki Wisły, które odbyło się w ramach realizowanego przez bibliotekę zadania pt. „Legendy i podania od źródeł Wisły” dofinansowanego przez Narodowe Centrum Kultury z programu „Kultura – Interwencje 2017”.












Z dziejów turystyki

Grupa dyskusyjna działająca przy Miejskiej Bibliotece Publicznej w Wiśle wznowiła swoje spotkania po wakacjach i od razu podjęła ważki temat z dziejów turystyki. Omawiana była działalność Przedsiębiorstwa Turystycznego „Czantoria”, które działało na terenie Śląska Cieszyńskiego, zwłaszcza Ustronia i Wisły. Wykład wstępny i dalszą rozmowę poprowadził kierownik wiślańskiej ekspozytury Jerzy Kufa, ale głos zabierali także goście, dawni pracownicy przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo „Czantoria” zorganizowane zostało na bazie Powiatowego Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku powołanego w 1972 roku z połączonych miejskich zakładów budżetowych (MOSTiW) Ustronia i Wisły. Ośrodki miejskie tworzone do obsługi lokalnego ruchu turystycznego w połowie lat 60. XX wieku, rozrastały się i w końcu utworzono z nich POSTiW, który następnie przekształcono w 1974 roku w Powiatowe Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych „Czantoria” w Cieszynie z siedzibą w Ustroniu Nierodzimiu. Pracownicy zajmowali się głównie zapewnieniem kwater przybywającym turystom i wczasowiczom (od kilkudziesięciu do 2,5 tys. miejsc), ale także dysponowali gastronomią (61 stołówek), transportem i innymi agendami (wypożyczalnie sprzętu, lodowisko, organizacja imprez sportowych i kulturalnych). Po zmianie podziału administracyjnego i utworzeniu województw w 1976 roku zakład przekształcono w Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Turystyczne „Beskidy” z siedzibą w Żywcu. Pracownicy ze Śląska Cieszyńskiego walczyli o oderwanie się od niedofinansowanej Żywiecczyzny, co nastąpiło w 1982 roku. Powstało wtedy Przedsiębiorstwo Turystyczne „Czantoria” w Ustroniu, które działało do 1995 roku.

Gościem spotkania był Janusz Grohman, dyrektor „Czantorii” od 1974 roku, obecnie wolontariusz Parkowej Akademii Wolontariatu w Parku Śląskim, który podzielił się swymi wiadomościami na temat funkcjonowania przedsiębiorstwa w rzeczywistości PRL. Słuchacze podziwiali doskonałą pamięć i składali życzenia urodzinowe. Ciekawostki i wspomnienia przywoływane były w miłej atmosferze, a dowiedzieć się można było bardzo ciekawych rzeczy, np. że pierwszą dyskotekę w Wiśle zorganizowano za zgodą naczelnika miasta w latach 70. XX wieku w strażnicy na Oazie, DJ-em był p. Gazda.

Narodowe Czytanie

Jak co roku w całym kraju odbyło się Narodowe Czytanie – akcja promująca czytelnictwo i największe dzieła polskiej literatury. Tym razem czytano Wesele Stanisława Wyspiańskiego (1869-1907), sztukę, która swą prapremierę miała w Teatrze Miejskim w Krakowie 16 marca 1901 roku, a powstała na kanwie autentycznego wydarzenia jakim było wesele poety Lucjana Rydla z chłopką z Bronowic, Jadwigą Mikołajczykówną.

Biblioteka w Wiśle także włączyła się w Narodowe Czytanie i przypomniała twórczość Stanisława Wyspiańskiego, który był jednym z najgenialniejszych polskich artystów. Wybitny przedstawiciel Młodej Polski, zajmował się wieloma dziedzinami sztuki. Uprawiał malarstwo, pisał utwory liryczne i dramatyczne, libretta oper, projektował witraże, meble, a nawet strój dla Lajkonika.

                Na dzień przed ogólnopolską akcją wykład pt. „Jak czytać Wesele?” wygłosił w Wiśle znawca dramatu i teatru, prof. dr hab. Włodzimierz Szturc, który przedstawił różne możliwości interpretacji sztuki. Nie negując szkolnych, politycznych i symbolicznych, lektur dramatu zaproponował jego nowe odczytanie. Zwrócił uwagę m.in. na muzyczność tekstu w kontekście charakteru autora, jego pracy w teatrze (gdzie obok powstawała inscenizacja Zawiszy Czarnego Kazimierza Przerwy-Tetmajera) i znajomości tradycji literackiej, zwłaszcza twórczości Juliusza Słowackiego. Niebagatelne znaczenie miał także talent malarski Wyspiańskiego, który scenę komponował kolorystycznie oraz wkład wybitnych aktorów, zwłaszcza Heleny Modrzejewskiej. Przy okazji była mowa o innych dramatach Wyspiańskiego, Akropolis Legendzie, której Profesor wraz ze współpracownikami w marcu tego roku przedstawił interpretację muzyczną w Instytucie Teatralnym w Warszawie w cyklu czytań scenicznych Wyspiański. Nikt mnie nie zna.

                Dziękujemy prelegentowi za wspaniały wykład, a słuchaczom za przybycie na Narodowe Czytanie, które zakończono pysznym, weselnym kołaczem i przeglądaniem nowej książki autorstwa Włodzimierza Szturca pt. Genetyka widowiska. Człowiek- Maska – Rytuał – Widowisko. Zapraszamy do biblioteki po dzieła Wyspiańskiego i znawcy jego twórczości Włodzimierza Szturca.